Międzynarodowy Dzień Pantomimy

Od kilku lat oficjalnie obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pantomimy. 22 marca – w dniu urodzin wybitnego aktora pantomimy Marcela Marceau. Mistrza, który wielokrotnie gościł w Polsce, w tym w Warszawie. 

 

fot. Victor Horta

fot. Victor Horta

Warszawskie Centrum Pantomimy (WCP) powstało niecałe 3 lata po jego ostatniej wizycie, w przestrzeni obecnej Sceny Na Woli Teatru Dramatycznego. Od 7 lutego 2007r. WCP prowadzi stałe zajęcia teatru pantomimy, utworzyło profesjonalny zespół działający pod nazwą Teatr Warszawskiego Centrum Pantomimy, Fundację oraz (będąc aktywnym uczestnikiem europejskiej kultury sztuki pantomimy) jako jedyna organizacja w kraju współtworzy Europejską Federacje Pantomimy oraz aktywnie działa w środowisku tej sztuki we Francji.

 

Jednym z przejawów pielęgnowania pięknej sztuki teatru ciała, jaką bez wątpienia jest sztuka mimu, jest coroczny Międzynarodowy Festiwal Sztuki Mimu odbywający się w Teatrze Dramatycznym w Warszawie . Festiwal stara się prezentować zespoły teatralne, które pozostają wierne tradycji tej sztuki, a wiec sztuki poza słowami.

 

Zostaje tym samym z dala od wielu teatralnych zespołów, które swoją drogę rozwoju upatrują w tańcu czy słowie, używając ich w spektaklach pantomimy. Niejednokrotnie potrafi wynikać to z niezrozumienia istoty samego rzemiosła, a widza wprawić w zakłopotanie. Sztuka pantomimy jest niezwykle wymagająca i trudna, a jej niewystarczające zgłębienie, brak pomysłu na odpowiedni scenariusz lub brak reżysera o odpowiednich kwalfikacjach, często prowadzi do powstania spektakli, które pantomimą być przestają, choć z niewiadomych powodów próbują się tak nazywać. Szczęśliwie jest w Europie spora rzesza pasjonatów tej sztuki, byłych aktorowi Compagnie de mime Marcel Marceau czy osób związanych z twórcą popularnej gałęzi mimu Corporal Dramatique – Etienne Decroux. Dzięki ludziom, którzy konfrontują swoje działania z innymi, dzięki tym, którzy oglądają dokonania teatrów mimu innych tradycji czy krajów, możemy mówić o prawdziwym rozwoju tej sztuki we współczesnym świecie teatru.

 

Dlatego też od 10 lat w Centrum Pantomimy organizowana jest Międzynarodowa Letnia Szkoła Współczesnej Pantomimy – 2 tygodniowy intensywny kurs teatralny dedykowany osobom zajmujących się teatrem. Zarówno nauczyciele jak i uczestnicy, reprezentują różne sposoby myślenia o sztuce niewerbalnej. Pochodzą z wielu państw, dzięki czemu łatwiej dostrzegają różnice w obrębie jednej gałęzi teatru.

 

Nauka myślenia ruchem, pisania scenariuszy, reżyserowania to, obok warsztatu aktorskiego, niezbędne elementy składające się na twórcę pantomimy. Bez nich trudno sobie wyobrazić świadomy i mądry rozwój.

 

Naturalnie upłynie jeszcze trochę czasu aby polscy artyści zrozumieli, że taka konfrontacja jest jedną z najlepszych dróg rozwoju, choć wiele w tej kwestii zostało już zrobione, szczęśliwie – widać efekty tych działań.

 

Spektakle „Agua De lagrimas”, „Gogol” czy „Marcel” w reżyserii Lionela Menarda, będące w repertuarze Teatru Warszawskiego Centrum Pantomimy a wystawiane co miesiąc w warszawskim Teatrze Dramatycznym, prezentowane były w Szwecji, Hiszpanii, Portugalii, Czechach, a także w szeregu polskich miast.

 

Ukazuje to w jasny sposób, że mamy w kraju prężnie rozwijające się miejsce tworzenia pantomimy, mamy więcej niż jeden teatr repertuarowy. A z czasem, zarówno spektakli jak i samych zespołów będzie więcej.

 

Mamy dziesiątki osób, które regularnie praktykują w W-wie sztukę świadomego milczenia. Mamy też wiele grup na Mazowszu, które dzięki projektowi Mazowieckiego Instytutu Kultury „Inspiracje”, mogą zetknąć się z profesjonalnym teatrem mimu. Wspólnym łącznikiem tych wszystkich osób jest pasja. Pasja, której umiejętna pielęgnacja potrafi zdziałać więcej niż niejedna instytucja. Wszak Warszawskie Centrum Pantomimy to inicjatywa oddolna, tworzona przez ludzi, którzy wierzą w siłę tej sztuki. Ludzi, którzy wyczekują kolejnych festiwalowych spektakli, wiedząc, że dzięki mądrej obserwacji, są w stanie wyciągać odpowiednie wnioski, niezbędne do budowania samoświadomości twórcy pantomimy.

 

Jest jeszcze jeden element składowy, nosi nazwę pokora. Dzięki niej, bez względu na dotychczasowe osiągnięcia, piastowane stanowiska czy spędzone na praktyce lata, potrafimy dostrzec jak wiele musimy się jeszcze nauczyć, aby móc rzemiosło zamienić w prawdziwą sztukę.

 

Tuż przed ostatnim wyjazdem z Polski mistrza Marcela Marceau, miałem zaszczyć długo z nim na ten temat rozmawiać. Stojąc na przeciw miejsca, w którym po latach powstało  Warszawskie Centrum Pantomimy, nie wiedząc wówczas o tym, jaką rolę ono odegra, czułem, że w gdzieś między słowami dzieje się coś niezwykłego – pojawia się coś, co utwierdza w przekonaniu, że warto spełniać marzenia.

 

Z okazji Międzynarodowego Dnia Pantomimy wszystkim studentom, aktorom i twórcom sztuki poza słowami życzę wytrwałości, niezachwianej wiary w sens naszego działania oraz wspomnianej, niekończącej się pasji. A widzom spektakli prawdziwej pantomimy, ciągłego odkrywania tej pięknej sztuki.

 

Bartłomiej  Ostapczuk